Wiele osób mających kilku wierzycieli zastanawia się, według jakich zasad komornik rozdysponuje wyegzekwowane środki. Czy pieniądze trafiają do wszystkich po równo, czy może istnieją sztywne reguły określające, który z wierzycieli ma prawo do pieniędzy w pierwszej kolejności? A może kolejność wynika z wysokości kosztów czy prowizji? Aby rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące tego, jak wygląda proces podziału środków pozyskanych od dłużnika w sytuacji, gdy przeciwko niemu prowadzone jest kilka postępowań egzekucyjnych, przygotowaliśmy szczegółowy przewodnik. Zachęcamy do uważnej lektury — pozwoli ona zrozumieć, kogo komornik spłaca najpierw i dlaczego.
Kolejność zaspokajania wierzycieli przez komornika. Kogo najpierw spłaci komornik?
Osoby zadłużone wobec wielu podmiotów często nie zdają sobie sprawy, że kolejność spłacania wierzytelności przez komornika nie jest przypadkowa. Polskie prawo precyzyjnie określa hierarchię, według której komornik musi rozdzielić pozyskane środki. Co istotne, funkcjonariusz nie ma tu żadnej dowolności — wszelkie odstępstwa mogłyby oznaczać dla niego poważne konsekwencje, włącznie z odpowiedzialnością dyscyplinarną.
Czytaj także: Jak zawiesić egzekucję komorniczą na rzecz alimentów?
Choć Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 32 ust. 1 mówi wprost o równości wszystkich wobec prawa, to w odniesieniu do postępowań egzekucyjnych zasada ta nie działa w prosty sposób. Ustawodawca dopuścił bowiem mechanizmy, które w praktyce nadają niektórym wierzycielom wyższy status — głównie z powodów społecznych, gospodarczych i ze względu na wagę ich roszczeń.
Szczegółowe zasady podziału środków pochodzących z egzekucji opisują artykuły 1025 oraz 1026 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepisy te tworzą zamknięty katalog, którego komornik nie ma prawa rozszerzać ani modyfikować, nawet gdyby wszystkie strony wyrażały na to zgodę.
W myśl art. 1025 KPC środki uzyskane od dłużnika są przeznaczane kolejno na:
- Koszty postępowania egzekucyjnego, czyli wszystkie wydatki poniesione w związku z prowadzeniem sprawy — opłaty komornicze, koszty doręczeń, publikacji, biegłych, licytacji itp.
- Zaległości alimentacyjne, ponieważ ustawodawca uznał je za świadczenia o fundamentalnym charakterze społecznym.
- Należności pracownicze za okres do trzech miesięcy (w wysokości nieprzekraczającej minimalnego wynagrodzenia), a także renty i odszkodowania wypłacane z tytułu utraty zdolności do pracy, wypadków, choroby, śmierci oraz koszty pogrzebu dłużnika.
- Zobowiązania zabezpieczone hipoteką morską lub innymi szczególnymi przywilejami na statkach, również te objęte ustawowo przewidzianymi zabezpieczeniami dodatkowymi.
- Należności z zastawów, hipotek, zastawów rejestrowych i skarbowych, a także należności ustawowo uprzywilejowane — obejmują one także wszystkie prawa ciążące na nieruchomości przed wpisaniem w księdze wieczystej informacji o wszczęciu egzekucji.
- Pozostałe należności pracownicze, nieobjęte wcześniejszymi kategoriami.
- Należności publicznoprawne, których podstawą jest Ordynacja podatkowa, o ile nie zostały one spłacone wcześniej.
- Wierzytelności komornika, który prowadzi daną egzekucję.
- Wszelkie pozostałe należności, czyli m.in. świadczenia dożywotnie czy wierzytelności nieobjęte żadnym zabezpieczeniem.
- Kary pieniężne, grzywny oraz sankcje administracyjne.
Warto podkreślić, że odsetki oraz koszty towarzyszące wierzytelności — o ile należą do tej samej kategorii – są regulowane równocześnie z należnością główną.
Należności z Funduszu Alimentacyjnego priorytetem dla komorników?
W 2012 roku Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej odniosło się do kwestii pierwszeństwa spłaty zobowiązań dotyczących alimentów. W stanowisku przedstawionym w odpowiedzi na interpelację poselską podkreślono, że w przypadku dłużników alimentacyjnych, którzy przez dłuższy czas nie wywiązują się z płatności, środki wyegzekwowane przez komornika powinny w pierwszej kolejności pokrywać należności wobec Funduszu Alimentacyjnego.
Sprawdź: Pożyczki dla zadłużonych z komornikiem
Dlaczego? Ponieważ to właśnie Fundusz wypłaca świadczenia osobom uprawnionym w sytuacji, gdy dłużnik nie reguluje alimentów. Co ważne, wypłaty te są realizowane w ograniczonej wysokości (zwykle do 500 zł). Zgodnie z obowiązującymi przepisami wszelkie kwoty przejęte przez komornika od dłużnika powinny więc najpierw trafić na konto funduszu — aż do momentu całkowitego rozliczenia z tytułu wypłaconych świadczeń.
W przypadku, gdy w okresie pobierania świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego wierzyciel otrzymałby alimenty niezgodnie z ustawową kolejnością, może zostać zobowiązany do zwrotu części lub całości otrzymanych środków. Rozliczenie obejmuje również odsetki ustawowe.
Potrzebujesz porady prawnej? Zgłoś się do radcy prawnego!
Obowiązujące w Polsce przepisy często zmieniają się dynamicznie, a ich właściwa interpretacja dla osób bez przygotowania prawniczego bywa wyjątkowo trudna. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości związane z tym, jak komornik rozdzieli środki w Twoim przypadku, najlepiej skonsultować się z wykwalifikowanym radcą prawnym. Profesjonalna pomoc pozwoli uniknąć błędów, które mogłyby mieć poważne konsekwencje finansowe.