Badania pokazują, że poziom zadłużenia w Polsce jest bardzo wysoki. Jednym z kluczowych powodów takiej sytuacji jest nieterminowa spłata rat pożyczek. Po upływie zaledwie 30 dni od dnia wymagalności długu firmy pożyczkowe mają prawo zgłosić dane klienta do wybranego rejestru dłużników. W naszym kraju działają m.in. BIG, KRD oraz ERIF. Czy możliwe jest usunięcie negatywnych wpisów z tych baz? W dalszej części artykułu wyjaśniamy, jak poprawić swoją historię płatniczą w tych rejestrach.
Rejestr dłużników BIG – najważniejsze informacje
Choć w Polsce funkcjonuje kilka systemów gromadzących dane o dłużnikach, każdy z nich działa według odrębnych zasad. Jednym z najpopularniejszych jest Biuro Informacji Gospodarczej, czyli BIG. Instytucja ta zajmuje się przyjmowaniem, przechowywaniem i udostępnianiem danych osób zalegających z płatnościami. Dla wielu osób zaskoczeniem bywa fakt, że wpis do BIG może pojawić się nie tylko z powodu kredytów czy pożyczek, ale również za nieuregulowane rachunki telefoniczne lub opłaty za media. Z danych korzystają przede wszystkim banki i firmy udzielające pożyczek. Dzięki zaawansowanym narzędziom analitycznym przedsiębiorstwa te są w stanie szybko sprawdzić wiarygodność finansową klienta oraz ocenić ryzyko udzielenia mu finansowania.
W Polsce funkcjonuje kilka instytucji odpowiedzialnych za gromadzenie informacji o zadłużeniach, wśród których znajdują się m.in.:
- ERIF – Europejski Rejestr Informacji Finansowej,
- KRD – Krajowy Rejestr Dłużników,
- InfoMonitor.
Każda osoba starająca się o kredyt gotówkowy w banku musi liczyć się z weryfikacją danych w BIG. Osoby terminowo regulujące swoje zobowiązania nie mają powodów do obaw. Problemy zaczynają się w sytuacji, gdy zadłużenie nie zostaje spłacone w odpowiednim czasie. Po upływie miesiąca od terminu płatności znacząco rośnie ryzyko umieszczenia danych konsumenta w rejestrze dłużników. Wpis w bazie BIG zwykle prowadzi do odrzucenia wniosku kredytowego – nawet wtedy, gdy klient ubiega się o niewielką kwotę.
Czym różni się BIG od BIK?
Wiele osób mylnie uważa, że BIG i BIK oznaczają to samo, jednak to dwa zupełnie różne rejestry. BIK gromadzi dane dotyczące całej historii kredytowej – obejmuje informacje o pożyczkach, kredytach, limitach, kartach kredytowych oraz innych produktach finansowych, bez względu na to, czy były spłacane terminowo czy z opóźnieniem. Każdy bank i firma pożyczkowa może sprawdzić te informacje przed podjęciem decyzji o przyznaniu finansowania.
BIG natomiast rejestruje jedynie dane osób, które posiadają nieuregulowane zobowiązania. Oba systemy są wykorzystywane do oceny wiarygodności finansowej klientów, a duża ilość negatywnych wpisów znacznie zmniejsza możliwość uzyskania kredytu. Warto dbać o terminowe spłaty, ponieważ regularne regulowanie zobowiązań pomaga budować dobrą historię kredytową.
Osoby mające poważne zadłużenia i świadome, że nie dostaną kredytu bankowego, powinny rozważyć wzięcie chwilówki bez BIK. Są one zwykle droższe niż tradycyjne pożyczki krótkoterminowe, ale bywają ratunkiem w sytuacjach, gdy gotówka jest potrzebna natychmiast.
Kiedy zostanę wpisany do KRD?
Wiele osób nie wie, kiedy ich dane mogą trafić do Krajowego Rejestru Dłużników. Aby wpis do KRD był możliwy, muszą zostać spełnione jednocześnie cztery warunki.
Po pierwsze, musi istnieć podpisana umowa – może to być umowa kredytowa, pożyczka, ale również kontrakt na dostawę mediów lub odbiór odpadów. Po drugie, wartość należności musi wynosić co najmniej 200 zł. Kolejnym warunkiem jest brak płatności przez minimum miesiąc. Ostatnim elementem jest upływ 30 dni od dostarczenia klientowi upomnienia lub ostrzeżenia o możliwości zgłoszenia jego danych do KRD.
Czyszczenie KRD – instrukcja
Najprostszym sposobem na usunięcie swoich danych z KRD jest po prostu uregulowanie długu. Gdy zobowiązanie zostanie w całości spłacone, wierzyciel ma obowiązek w ciągu 14 dni przekazać informację o tym fakcie do KRD. Po otrzymaniu takiego zgłoszenia rejestr aktualizuje dane w przeciągu maksymalnie tygodnia. Analogicznie wygląda procedura w przypadku wszelkich zmian w danych dłużnika — to również wierzyciel musi wystąpić z wnioskiem o korektę. Jeśli firma zgłasza do KRD nieprawdziwe informacje, naraża się na sankcje finansowe, które mogą wynieść nawet 30 000 zł. Osoba poszkodowana ma także prawo dochodzić swoich roszczeń za naruszenie dóbr osobistych na drodze sądowej.
Innym sposobem na „wyczyszczenie” wpisu jest naturalny upływ czasu. Po 3 latach od ostatniej aktualizacji, dane o zadłużeniu są automatycznie usuwane z rejestru, o ile nie minęło jeszcze 10 lat od momentu, w którym instytucja finansowa przekazała je do KRD.
Zdarzają się również sytuacje, choć niezwykle rzadko, gdy ktoś trafia do KRD przez pomyłkę. W sieci można znaleźć opinie osób, które twierdzą, że nie zalegały z żadnymi płatnościami, a mimo to zostały wpisane do rejestru dłużników. W takich okolicznościach należy natychmiast skontaktować się z konsultantami KRD i zgłosić nieprawidłowość. Wyjaśnienie takiego błędu może potrwać nawet do 3 tygodni od momentu otrzymania zgłoszenia, ponieważ rejestr musi skonsultować sprawę z wierzycielem, który dokonał nieprawidłowego wpisu.
BIG, KRD, ERIF – czy jest się czego bać?
Temat usuwania danych z baz takich jak KRD, BIG czy ERIF budzi duże zainteresowanie wśród osób planujących wnioskować o kredyt, a jednocześnie świadomych swoich wcześniejszych problemów finansowych. Obecność w rejestrze może budzić niepokój, lecz dla banków jest to jedno z najskuteczniejszych narzędzi do oceny wiarygodności przyszłego klienta. Instytucje finansowe starają się maksymalnie ograniczać ryzyko, dlatego tak dokładnie sprawdzają, czy potencjalny kredytobiorca figuruje w którymkolwiek z głównych rejestrów dłużników — KRD, ERIF lub BIG.
Egzekwowanie niespłaconych należności jest dla banku kosztownym i czasochłonnym procesem, dlatego wolą one unikać współpracy z osobami, które w przeszłości miały trudności z terminowym regulowaniem rat. Osoby, które regularnie opłacają swoje zobowiązania, nie mają podstaw do obaw, że ich wniosek zostanie odrzucony wyłącznie z powodu kontroli baz dłużników. Natomiast w przypadku dużej liczby zadłużeń często jedyną dostępna opcją pozostają pożyczki bez KRD.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile czasu trwa czyszczenie danych w KRD po spłacie zobowiązania?
Wierzyciel ma 14 dni na zgłoszenie spłaty, a KRD aktualizuje dane zazwyczaj w ciągu tygodnia. Oznacza to, że proces może zakończyć się nawet w około 21 dni od regulacji długu.
Czy wszystkie zaległości trafiają do BIG, KRD lub ERIF?
Do rejestrów zgłaszane są tylko zobowiązania spełniające określone warunki, m.in. odpowiednią kwotę zadłużenia i opóźnienie w płatności. Nie każdy drobny dług zostanie automatycznie wpisany do którejkolwiek bazy.
Czy wpis w rejestrze dłużników uniemożliwia otrzymanie kredytu?
Najczęściej tak, ponieważ banki bardzo rzadko akceptują klientów z aktywnymi zaległościami. Negatywne wpisy utrudniają także uzyskanie innych form finansowania, takich jak limity czy karty kredytowe.
Czy pożyczki bez BIK są bezpiecznym rozwiązaniem dla zadłużonych?
Takie oferty są legalne, ale zwykle wiążą się z wyższymi kosztami niż standardowe pożyczki bankowe. Warto traktować je jako rozwiązanie awaryjne, stosowane wyłącznie w sytuacjach, gdy nie ma możliwości skorzystania z innego produktu finansowego.