Abonament radiowo-telewizyjny to opłata publiczna, którą w praktyce reguluje jedynie niewielka część społeczeństwa. Choć przepisy jasno nakładają obowiązek uiszczania jej na każde gospodarstwo domowe posiadające odbiornik, rzeczywistość znacząco odbiega od tego założenia. Zgodnie z prawem, osoba kupująca nowy telewizor powinna w ciągu 14 dni zgłosić jego posiadanie. Tymczasem obecnie mało kto przejmuje się formalnym zarejestrowaniem sprzętu, traktując ten wymóg jako nieistotny lub wręcz zapomniany.
Problem zaczyna się wtedy, gdy ktoś kiedyś zarejestrował odbiornik, lecz po latach zapomniał go wyrejestrować. Takie osoby mogą zostać uznane przez Pocztę Polską za dłużników i tym samym narazić się na poważne konsekwencje finansowe. Poczta systematycznie podejmuje kroki zmierzające do odzyskania zaległych płatności, a w skrajnych przypadkach sprawa może trafić nawet do komornika. Co więc zrobić, gdy do naszego domu przychodzi oficjalne wezwanie z urzędu skarbowego dotyczące nieopłaconego abonamentu RTV?
Abonament radiowo-telewizyjny – co to jest? Skąd się wziął w Polsce?
Funkcjonowanie abonamentu RTV w Polsce zostało uregulowane ustawą z 21 kwietnia 2005 roku dotyczącą opłat abonamentowych. Szczegółowe zasady rejestrowania odbiorników i sposób ich ewidencjonowania określa również rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 roku. Z obu dokumentów jasno wynika, że każdy właściciel radia lub telewizora ma obowiązek zgłoszenia jego posiadania w ciągu maksymalnie dwóch tygodni od zakupu. Rejestracja odbiornika oznacza jednocześnie konieczność comiesięcznego uiszczania opłaty.
Zobacz też: Pożyczki bez zaświadczeń
Instytucją odpowiedzialną za pobieranie abonamentu jest Poczta Polska. Przepisy precyzują, że gospodarstwo domowe wnosi tylko jedną opłatę – niezależnie od tego, ile urządzeń posiada i z ilu z nich faktycznie korzysta. Wiele osób błędnie zakłada, że jeśli płacą za telewizję kablową, satelitarną czy platformy cyfrowe, to obowiązek opłacania abonamentu RTV ich nie dotyczy. Tymczasem ustawa jednoznacznie rozdziela te dwie rzeczy: usługa prywatnego operatora telewizyjnego nie ma żadnego związku z publiczną daniną.
Opłatę za abonament RTV należy przekazywać z góry, do 25. dnia każdego miesiąca, na specjalne konto Poczty Polskiej.
Abonament RTV w Polsce. Ile wynosi i czy każdy musi go płacić?
W ostatnich latach świadomość dotycząca konieczności płacenia abonamentu RTV znacząco spadła. Statystyki pokazują, że jedynie około 10% polskich gospodarstw domowych rzeczywiście opłaca tę daninę, co może prowadzić do nieprzyjemnych skutków. Poczta Polska, jako instytucja odpowiedzialna za egzekwowanie tych należności, w niektórych przypadkach wystawia dłużnikom rachunki sięgające nawet 1500 zł, czyli równowartość pięciu lat zaległego abonamentu.
Większość Polaków kupując odbiornik telewizyjny w ogóle go nie rejestruje. Część posiada zaś dawno zarejestrowany, lecz nieopłacany telewizor, co również generuje zobowiązania. Dane statystyczne wskazują, że telewizor znajduje się w około 90% polskich domów. W 2019 roku miesięczna stawka abonamentu wynosiła 22,70 zł za odbiornik telewizyjny (wraz z radiem) oraz 7 zł za samo radio.
Sprawdź też: Po jakim czasie chwilówki oddają sprawę do sądu?
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji umożliwia skorzystanie z rabatów dla osób, które uiściły opłatę z góry — przed 25. dniem miesiąca lub za kilka okresów rozliczeniowych naraz. Osoby uporczywie uchylające się od obowiązku mogą natomiast zostać obciążone karą wynoszącą nawet 30-krotność miesięcznej opłaty, co stanowi kwotę około 700 zł.
Kto musi płacić abonament RTV (pełna lista)
Zgodnie z obowiązującym prawem, abonament RTV muszą opłacać wszystkie gospodarstwa domowe, w których znajduje się jakikolwiek odbiornik radiowy lub telewizyjny. Co istotne, samo posiadanie urządzenia jest wystarczającą przesłanką do obowiązku zapłaty — przepisy nie przewidują zwolnienia dla osób, które deklarują, że z telewizora czy radia nie korzystają.
Opłata obejmuje również odbiorniki zainstalowane w samochodach należących do danego gospodarstwa domowego. Istotnym ułatwieniem jest jednak to, że gospodarstwo opłaca abonament tylko raz, niezależnie od liczby urządzeń oraz domowników. Dotyczy to zarówno rodzin, jak i podmiotów leczniczych nieprowadzących działalności gospodarczej.
Co to oznacza w praktyce? Jeśli osoba młoda mieszka w akademiku, ale nadal jej stałym miejscem zameldowania jest dom rodzinny, a środki na utrzymanie pochodzą od rodziców, nie musi rejestrować odbiorników na siebie. Odmiennie wygląda to w przypadku firm — przedsiębiorstwo musi płacić abonament za każdy posiadany odbiornik osobno. Przykładowo, jeśli firma ma pięć telewizorów, jest zobowiązana do opłacania pięciokrotności podstawowej stawki miesięcznej.
Kto nie musi płacić abonamentu RTV (pełna lista)
Ustawa o opłatach abonamentowych dokładnie wymienia grupy osób, które są całkowicie zwolnione z obowiązku płacenia abonamentu RTV. Należą do nich między innymi:
- osoby po 75. roku życia,
- osoby pobierające świadczenia pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy,
- osoby otrzymujące rentę socjalną z ZUS,
- osoby z całkowitą głuchotą lub obustronnym upośledzeniem słuchu,
- osoby niewidome z ostrością wzroku nieprzekraczającą 15%,
- osoby pobierające zasiłek dla opiekuna,
- osoby uprawnione do świadczeń przedemerytalnych,
- osoby bezrobotne,
- osoby korzystające ze wsparcia finansowego z systemu pomocy społecznej,
- emeryci powyżej 60. roku życia, których świadczenie nie przekracza połowy średniego wynagrodzenia,
- osoby z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy,
- osoby posiadające I grupę inwalidzką,
- osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności,
- osoby z orzeczeniem o trwałej lub okresowej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Przedawnienie długu za abonament RTV. Co zrobić, żeby nie musieć płacić zaległego abonamentu radiowo-telewizyjnego?
Kara za uporczywe unikanie płacenia abonamentu RTV może wynosić nawet 30-krotność miesięcznej stawki, co stanowi znaczące obciążenie finansowe. Z tego powodu wiele osób zastanawia się, czy zaległości mogą ulec przedawnieniu — i w jakim czasie.
W ustawie dotyczącej abonamentu brak jest precyzyjnego określenia czasu, po którym dług przestaje być egzekwowalny. Zgodnie z tą luką stosuje się ogólne przepisy Ordynacji podatkowej — a to oznacza, że zobowiązania abonamentowe przedawniają się po 5 latach od daty powstania obowiązku płatności.
Warto jednak wiedzieć, że ustawa przewiduje również możliwość umorzenia długu lub rozłożenia go na raty. Taka ulga może zostać przyznana, jeżeli przemawiają za tym szczególne okoliczności — np. niski dochód, nagła trudna sytuacja życiowa, wypadek losowy czy poważna choroba w rodzinie. Osoba chcąca skorzystać z tej opcji musi złożyć stosowny wniosek do Poczty Polskiej i udokumentować swoją sytuację finansową, np. poprzez załączenie odcinków z wypłat lub innych dowodów.